NEET

NEET staat voor 'Not in Education, Employment, or Training'. Het is een stijgende trend onder jongeren (15 tot 29 jaar). In de meeste westerse landen varieert het aantal 'drop-outs' tussen 5% en 12% van de bevolking. Wereldwijd gaat het om 23% en er zijn meer vrouwelijke NEET's dan mannelijke, vaak door traditionele rolpatronen en zorgtaken in het gezin.

Het zijn jongeren zonder werk en die ook geen opleiding of training volgen (al dan niet als een bewuste keuze). Ze worden soms bestempeld als 'losers' of profiteurs van het systeem, anderen begrijpen waarom hun motivatie en energieniveau zo laag zijn. Soms zijn het jongeren die de harde realiteit niet aankunnen en de zinloosheid van het matrix bestaan in vraag stellen. Soms zijn ze op één of andere manier uit de maatschappelijke boot gevallen (wegens verslavingen, dakloos, in de steek gelaten, mensenschuw, depressief, burn-out,...).

Een mogelijke oorzaak kan liggen bij het 'onderwijs' of het gebrek aan educatie (het ontbreken van echte skills, van diploma's of zelfs van basiskennis zoals taal en wiskunde). Nog niet zo lang geleden leerde men een vak op school of werd het cognitief vermogen gesterkt. Maar dat wordt tegenwoordig allemaal overgenomen door AI, wat de toekomstkansen op de arbeidsmarkt verkleint. Tegenwoordig moet je kunnen aantonen dat je toegevoegde waarde hebt bovenop wat AI allemaal al kan (en nog zal kunnen binnen enkele jaren). Voor jongeren die dit niet kunnen, is het risico om NEET te worden groter dan ooit.

Niet alle NEET jongeren kiezen ervoor om 'niets te willen doen'.

° De werkloze NEET's: jongeren die actief op zoek zijn naar werk, maar niet aan de bak komen (de grootste subgroep).
° De zorgende NEET's: jongeren die thuis blijven om voor kinderen of zieke familieleden te zorgen.
° De kwetsbare NEET's: jongeren met fysieke of mentale gezondheidsproblemen, of een beperking, waardoor ze niet kunnen deelnemen aan het arbeidsproces of onderwijs.
° De vrijwillige NEET's: een kleine groep die bewust kiest voor een tussenjaar of een alternatieve levensstijl, vaak gefaciliteerd door welgestelde ouders.

Turn on, tune in, drop out

Er zijn treffende parallellen tussen de 'drop-outs' van de jaren '60 (de hippies) en de huidige NEET generatie, maar de onderliggende motivatie en de maatschappelijke context verschillen. Beide groepen reageren op een wereld die zij als 'onleefbaar' of als 'zinloos' ervaren, maar de manier waarop ze dat doen is tegenovergesteld.

De overeenkomsten

° Het afwijzen van de 'rat race'

Net als de hippies uit de jaren '60, voelen veel NEET jongeren nu een diepe weerstand tegen de traditionele 9-tot-5 werkweek. Het idee om jezelf kapot te werken voor een systeem wat jou niet dient, is in beide tijdperken een centraal thema.

° Existentiële crisis

De hippies leefden onder de dreiging van de Koude Oorlog en de atoombom; de jongeren van nu kampen met dingen als klimaatcrisissen, oorlogshaarden en de existentiële dreiging van AI. In beide gevallen zorgt dit voor een houding van: 'waarom zou ik meedoen aan een systeem dat misschien geen toekomst heeft?'

° Zoektocht naar identiteit

Beide groepen onttrekken zich aan de maatschappelijke mal van 'studeren-werken-consumeren' en zijn op zoek naar een andere invulling van het leven.

De verschillen

Idealisme versus verlamming. Hoewel de uiterlijke vorm (niet meedoen) hetzelfde lijkt, is de kern anders:

° Motivatie

De hippie beweging was actief/ideologisch: men stapte min of meer bewust uit het systeem om een alternatieve samenleving op te bouwen (communes, flower power) .
De NEET beweging is eerder passief/structureel: men valt vaak buiten het systeem door burn-out, angst, gebrek aan kansen of technologische uitsluiting.

° Sociale verbinding

De hippie beweging was een collectieve groepsbeweging met veel sociale cohesie, muziekfestivals, drugsexperimenten en gedeelde idealen.
De NEET beweging is eerder individualistisch/geïsoleerd, veel NEET jongeren zitten alleen thuis, vaak verbonden via schermen, maar sociaal geïsoleerd.

° Rol van technologie

De hippies waren eerder 'technofoob', men wilde 'terug naar de natuur' en weg van de industrialisatie.
De NEET jongeren zitten technologisch gevangen, men is vaak afhankelijk van technologie (gaming, social media, AI), maar voelt zich er tegelijkertijd door bedreigd op de arbeidsmarkt. 

De grote ontkoppeling

Waar de hippie-beweging een politiek statement was tegen de gevestigde orde, is de huidige NEET stijging vaker een symptoom van machteloosheid.

Jongeren in de jaren '60 dachten dat ze de wereld konden veranderen door eruit te stappen. De NEET jongere van nu is vaak bang dat de wereld hem of haar al veranderd (of vervangen) heeft door AI en automatisering, nog voordat ze zijn begonnen. De overeenkomst zit hem in de ontkoppeling van de maatschappij. Maar waar de hippies het 'er uit stappen' kozen als een vorm van bevrijding, voelt de NEET-status voor velen nu als een doolhof waar ze niet uit kunnen ontsnappen. De hippie koos voor vrijheid, natuur en commune-leven, terwijl de moderne drop-out vaak blijft steken in de digitale wachtkamer van de samenleving.